İşçi onay vermeden fazla mesai yaptırılamaz ?

 

İşçi onay vermeden fazla mesai yaptırılamaz ?

 

 

İş Yasayı fazla mesai yapılmasına ait mevzuları tertip etmiştir. Fazla mesainin ne kadar müddetle yapılacağı, kimlerin fazla mesai yapabileceği ve fazla mesai gidişatında ne kadar fiyat ödeneceği yasayla tanımlanmıştır.
Yasaya göre; “Ülkenin genel verimleri yahut işin kaliteyi veya yapımın artırılması gibi sebeplerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, yasada yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır.”

 

 

Ücret veya zaman!

 

Haftalık çalışma müddetinin kontratlarla 45 saatin altında tanımlandığı işyerlerinde 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla vakitlerle çalışmalardır. Fazla vakitlerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek fiyat basmakalıp fiyatın saat başına düşen ölçüsünün yüzde 25 yükseltilmesiyle ödenir.
Fazla çalışma veya fazla vakitlerle çalışma yapılması vaziyetinde, çalışanların fiyat yerine hür zaman arz etme hakları da var. Hür zaman arz ediyorlarsa, zamlı fiyat yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla vakitlerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı hür zaman olarak kullanabilirler.
Öbür yandan çalışanın hak ettiği bu hür zamanı, 6 ay içerisinde, çalışma vaktinde ve fiyatında kesinti olmadan kullanması gerekmektedir.
Çalışanların neredeyse tamamı fazla çalışma sonrasında seçimini zamlı fiyattan yana yapmaktadır. Hür zaman kullanan yok gibidir.

İş Yasayı fazla mesai yaptıracak patronun emekçisinden onay almasını lüzumlu kılmıştır. Bu onay süreci her sene yılbaşında başlıyor. İdaremelik onayın yazılı olması gerektiğini söylüyor. Bu sebeple emekçilerin özlük dosyalarında her sene için o sene fazla mesai yapılmasına rıza gösterdiğine dair onayın bulunması gerekiyor. Bu onay evrakı yoksa rastgele bir müfettiş tahlilinde veya sonradan emekçi tarafından açılmış bir davada patron kasvet yaşayabilir.
Ancak mevzu oldukça kavgalı. Zira yazılı onay koşulu idaremelikle getirilmiş bir tertip etme, dolayısıyla onay koşulunun kesinlikle yazılı yapılmasının doğru olmadığını korunan görüşler de var. Buna göre, emekçinin çalıştığı müddet süresince bir defa fazla mesai yapmış olması fazla mesaiye onay verdiği anlamına gelebiliyor. Yargıtay kararları emekçinin bir defa fazla mesaiye kalmış olmasını emekçinin fazla mesaiye onay verdiği anlamına geldiğini söylüyor. Yargıtay, 2007 senesinde verdiği bir kararında, “emekçiden fazla çalışma için evvelden onay alınmamış olsa bile, daha evvel fazla mesai yapan ve fiyatı bütün olarak ödenen emekçinin daha sonraki bir tarihte fazla çalışmaya kalmak istememesinin geçerli bir fesih sebebi olduğu” ifade ediliyor.
Bir Hayli işyerinde patronlar çalışandan ilk işe başladığında fazla mesaiye dair onayı peşinen alıyor. Emekçiyle yapılan kontratta fazla mesaiye onay verildiğine dair bir madde varsa, bu karar iş sözleşmesinin sonuna kadar geçerli. Başka Bir Deyişle emekçi işe girerken bu güzergahta bir onayda bulunmuşsa yazılı onayın her sene alınmasına gerek kalmaz. Çalışan patronun fazla mesai isteğine uymak zorunda. Bu mevzuda nasihatimiz, çalışanların hizmet kontratlarını iyice araştırıp, ondan sonra imza atmalarıdır.

 

 

isçi Onay verirse çalışır

 

 

Emekçinin fazla mesaiye dair yazılı onayı patronun elindeyse veya kontratta bu güzergahta karar varsa emekçi için fazla mesai mükellefliği doğar. Böyle bir gidişatta çalışan patronun fazla mesai arzlarına uymak zorunda kalacaktır. Değişik yandan patronun fazla mesai istediği gün veya saatte emekçinin haklı bir bahaneyi varsa bu kere emekçi fazla mesaiye kalmayabilir. Ancak onay var, haklı bir bahane yoksa, fazla mesai yapmayan çalışanın iş sözleşmesi tazminatsız sona erdirilebilir.

 

 

zorla çalıştırılırsa dava açılabilir

 

Emekçi kendisine güçle fazla mesai yaptırılması gidişatında istifa edip şayet hak etmişse dava yoluyla kıdem tazminatını alabilir. Ancak böyle bir vaziyette kanıt yükü emekçide olacaktır. Özellikle dava safhasında fazla mesai yaptığını evraklarla ve şahitlerle kanıt etmesi gerekir, aksi halde fazla mesai yapılmadığı anlamı çıkar.
Fazla mesai yaptığı halde bunun karşılığı olarak fazla mesai yaptığı her bir saat için saatlik fiyatının yüzde 50 aşırısını alamayan emekçi de istifa ederek kıdem tazminatını alabilir.

 

 

fazla mesai limiti

 

 

Fazla çalışma mevzusunda günlük 11, senelik 270 saat hududu bulunuyor. Başka Bir Deyişle bir emekçiye senede 270 saatten fazla fazla mesai yaptırılamıyor. Fazla mesainin saat hesabı yapılırken yarım saatin altındaki fazla mesailer yarım saat, yarım saati aşan bir saatten az fazla mesailer ise bir saat olarak değerlendiriliyor. Emekçi 20 dakika fazla mesai yapmışsa yarım saat, 50 dakika fazla mesai yapmışsa bir saat fazla mesai yapmış sayılıyor. Bu sebeple patronların fazla mesai yaptırırken hesaplamalarını bu kaideye göre yapmaları gerekiyor.

 

 

 

Bir önceki yazımız olan İşten ayrılana 3 tazminat başlıklı makalemizde işten ayrılırsam tazminat alabilirmiyim, işten ayrılma ve isten neden çıkartılır hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.


Önceki yazıyı okuyun:
işçilerin boş kağıda attıkları imza geçerlimi ?

işçilerin boş kağıda attıkları imza geçerlimi ?   Patronlar emekçileri çıkarırken ya da emekçi istifa ederken boş kâğıda “Tam alacaklarımı...

Kapat